Sine Yaşlılık

Işıl Işıl Bir Amazon Kraliçesi

  Ekosinema örneği olarak Mavi İz Seçil Büker   Birbirimizle konuşabiliriz, daha fazla parti verip kutlama yapabiliriz, daha fazla dans edebiliriz. Biliyorum, kulağa biraz çılgınca geliyor ama hayatlarımızda çok eksik…

Yazarlar

Seçil Büker

Halim Şafak

Mutlu Binark

Aydan Özsoy

Kezban Güleryüz

Nurçay Türkoğlu

Barışkan Ünal

İjlal Kastal

Şeyma Balcı

Pelin Akagündüz

Dilan Salkaya

Elif Acar

Burcu Dikmen

Gülden Dede

Neden mi yaş ayrımcılığına odaklanan bir site

Ayrımcılık türlerinin en sinsisi yaşçılık. Onu görmek için bayağı kalın gözlük gerekiyor. Hiç ummadığınız yerde kimi kez sessizce kalıpyargılarla kimi kez de gerçekten düşmanca, akıl tutulması sergileyen önyargılarla yaşlının karşısına çıkıyor bu ayrımcılık. Genellikle yaş ayrımcılığının nesnesi yaşlı kadın. Onun erkeğe göre daha güçsüz olduğu düşünülüyor. Yaşlı erkeğin sorunları da var kuşkusuz. Özellikle güçsüzleşme, ataerkil toplumun erkeğe yüklediği işlevleri yerine getirememeye başlama noktasında. DEVAMI…

SİNEYAŞLILIK

Film Değinileri

Âşıklar Bayramı’nın Yaşlıları

  Kemal Varol’un 2019 yılında yazdığı Âşıklar Bayramı adlı romanının filmi var artık Netflix‘te. Romandaki yaşlı ile filmdeki yaşlı aynı değil. Romanda âşık baba Heves Ali ile oğlu Yusuf’un yol…

Irishman: Yaşlı gerçekten genci oynayabilir mi?

Netflix’te yayınlanan The Irishman (2019) sinemanın usta bir yönetmeniyle üç usta oyuncusunu bir araya getiren bir film. Yönetmen koltuğunda Martin Scorsese, oyuncular Robert De Niro, Al Pacino ve Joe Pesci.…

Filmlerde Yaşlı Kadınlar

En Sevdiğim Pastam: Mahin’in Işıklı Bahçesi

Seçil Büker Sıradanlığın getirdiği kasvet Sessiz ve boş bir ev. Mahin (Lili Farhadpour) uyuyor. Duvarda gelinlikli genç bir kadının fotoğrafı asılı. Mahin, tabii ki bu kadın. Telefon çaldığında, geceleri uyuyamadığı…

Görünür Olmaya Çalışan Kiraz Ağaçları: Umudun Tarifi

Seçil Büker Tokue doğanın hikâyelerini işitir  Umudun Tarifi (Naomi Kawase, 2015) başladığında, kentin çirkin ve arsızca yayılan beton binaları arasındaki kiraz ağaçları binaların arasından görünmeye çalışırlar. Çiçeklerini cömertçe sunarlar kentlilere.…

Yaşlı Kadının Yükü: Koreeda’dan Fırtına Sonrası  

Seçil Büker Yaşlı kadının yükü ne dikiş iğnesi ne kalem  Fırtına’dan Sonra (2016) başladığında Yashiko (Kirin Kiki), balkondaki çamaşırları toplar ve yorganı sırtlanır. Bu yılın 26. fırtınası gelmek üzere. Kızı…

Hokkaido’da Yaşlı Olmak: YouTube Günlüklerinde Seyirlik Yaşlılar

Nurçay Türkoğlu Hokkaido’daki yaşlıların yaşamlarıyla ilk kez nasıl karşılaştım, pek emin değilim ama bu yıl içindeydi. Masa üstü bilgisayarımda bir şeyler okurken arka planda YouTube’tan “rahatlatıcı-sakinleştirici” müzik dinliyor, arada kanal…

Poetry: Güney Kore’de yoksul yaşlı kadın olmak

Yazıda, Güney Kore’de auteur sinemasının önemli temsilcilerinden Lee Chang-dong’un Poetry (시) (Şiir) (2010) filmi üzerinden, Güney Kore’de bir kadının yaşam döngüsü deneyimini farklı kesişimselliklerle birlikte okuyacağım. Filmde, Konfüçyanist ideolojiden beslenen,…

Barış’a Mektup: Ötekinin Sorumluluğu Büyükannede!

Yazı Koreli yönetmen Lee-Jeong-hyang’ın, Eve Doğru (2002) filmdeki Seul’den büyükannesine bir süre için gelen Sang-woo’nun, içsel yolculuğunu irdeliyor. Büyükanne belki de yaşamında ilk kez ayrımcılıkla karşılaşıyor. Bu onun  doğada deneyimlemediği…
“Nehirler Boyunca Kadınlar Gördüm” (1): Yaşlı Kadına Şiir Yakışır!

Poetry (Şiir): Yaşlı Kadına Şiir Yakışır!

Bir gün sizin de yolunuz düşer memlekete Siz de görürsünüz bunları kadınlarda Ödevleri yenilmek olan hep Bıçakla kemik arasında Susmakla ağlamak arasında Yenilmek Kadınlar (1). Genç kadına yönelik taciz Nehirlerin…

Filmlerde Yaşlı Erkekler

Mumyalar Uyanır mı? İkiru (Yaşamak)

  Seçil Büker   Yaşamın sıradan akışında yaşlılık, ölüm ve hastalıkla özdeşleştirilir. Yaş ayrımcılığının temel dayanağı da bu iki özelliktir. Ikiru (Akira Kurosawa, 1952) başladığında anlatıcı (dış ses), yaşlı Kanji…

Su Değirmenlerinin Köyü: Kurosawa’dan Düşler

  Seçil Büker Herakleitos der ki, uyanık olanların dünyası bir ve ortaktır, buna karşılık uyuyanların her biri kendi dünyasına çekilir.  Su değirmenlerinin köyü  Önce suyun sesi duyulur, ardından kuşlarınki. Karanlık……

Yıldız Kardeşliği: The Straight Story

  Seçil Büker’den Kardeşi Serpil’e  The Straight Story (David Lynch, 1999) yıldızlı bir gökyüzüyle açılır. Ardından kamera toprağı bulur; bitimsiz tarlalar uzanır sonsuzluğa doğru. Sonra ağaçlar görünür, hava ve toprak…

Yaşlı Amca Eyüp’e Sabır Dersi Verir

  Seçil Büker   Ve büyük bir şekilde bağırıyorum: senin korkun insanın         İnsanın korkusudur Eyüp Eyüp’ün korkusudur -Evet anlıyorum- (Edip Cansever) Filmin adı: Hemme’nin Öldüğü Günlerden Biri (Murat Fıratoğlu,…

Yaşlının Mülteci Dostu Olarak Portresi: Umut Limanı  

Bizler kendi halinde kadınlarız Mavi gözlü ve alnımızda çatkı, Az okunan romanlarda yaşarız Kimse bilmeden yaşadığımızı  (Paul Verlaine). Umut Limanı’nıda (2011) ayakkabı boyacısı Marcel Marx (André Wilms) ve arkadaşı Vietnamlı…

Âşıklar Bayramı’nın Yaşlıları

  Kemal Varol’un 2019 yılında yazdığı Âşıklar Bayramı adlı romanının filmi var artık Netflix‘te. Romandaki yaşlı ile filmdeki yaşlı aynı değil. Romanda âşık baba Heves Ali ile oğlu Yusuf’un yol…

Uysallar Dizisi: Yaşlılığın Yeni Trajik Halleri

Netflix’in, Ay Yapım ortaklığıyla çektiği Uysallar (2022) dizisi, televizyon dizi-metinlerinde görmeye alışık olduğumuz çok anlamlılık, çok vurgululuk, metinlerarasılık ve anlam mücadeleleriyle dikkati çekiyor. Sinema filmlerinden tanıdığımız ve Şahsiyet (2018) dizisinden…

Filmlerde Kuşaklar Arası İlişkiler

Yağmur’a Mektup: Pandora’nın Kutusu

*Bu yazı Ahmet Oktan ve Murat Aytaş’ın editörlüğünü yaptığı, Doruk Yayınları‘ndan çıkan Araf’ta İmgeler: Sinemada Kimlik, Aidiyet ve Ontolojik İkilemler kitabında yer aldı. Pandora’nın Kutusu (Yeşim Ustaoğlu, 2008) büyükanne-torun ilişkisi…

Ozu’dan Tokyo Hikâyesi

Niyetim çok sağlamdı Artık ihtiyarlamak yok ha…, diyorum; Ama şu tapınağın çanları… çanları (1). Ozu 12 Aralık 1903’te doğdu, 12 Aralık 1963’te öldü. Yaşlanmayı  beklemedi. Yaşlandıkça başına neler gelebileceğini çok…

Barış’a Mektup: Ötekinin Sorumluluğu Büyükannede!

Yazı Koreli yönetmen Lee-Jeong-hyang’ın, Eve Doğru (2002) filmdeki Seul’den büyükannesine bir süre için gelen Sang-woo’nun, içsel yolculuğunu irdeliyor. Büyükanne belki de yaşamında ilk kez ayrımcılıkla karşılaşıyor. Bu onun  doğada deneyimlemediği…

Filmlerde Farklı Yaşlı Temsilleri

Yaşlı Lezbiyen Saklambaç Oynamak Zorunda

Two of Us (Filippo Meneghetti, 2019) kargaların sesçil bir evren yarattığı, nehir boyu uzanan iki yanı ulu ağaçlı geniş bir yolun görüntüsüyle başlar. Belli ki burası park. Aynı yaşlarda iki…

SİNEÇOCUK

Çocuklarla Film Okumaları Serisi

Bir Uyarlama Örneği Olarak Beyaz Diş

  Seçil Büker Giriş Bu yazıda, Beyaz Diş’i (Alexandre Espigares, 2018) eyleyenler ve uyarlama kuramları açısından çözümlemeyi amaçlıyorum. Yazının odaklandığı önemli konulardan biri de aidiyet duygusudur. Eyleyen, olay örgüsü içinde…

Elmer ve Büyükbabası Eldo Sınırın Ötesindeler mi?

Resimli Kitaplar Serisi 2 Seçil Büker   Sınırlar Her zaman, Her an, Yakından, Uzaktan Birbirlerine bakışırlar, Durmadan birbirlerine Kendilerini taşırlar (1). Özdemir Asaf’ın şiiri, Elmer ve diğer filler arasındaki “yakın…

Korku Avcısı Orion

Çocuklarla Film Okumaları Serisi 3 Bu yazı, yakın zamanda izlediğim Orion ve Karanlık filmi hakkında. Eğer 8 yaşından büyüksen, bu filmi tek başına izleyebilirsin. Orion ve Karanlık, hepimizin sahip olduğu…

Güneş Violette’in Japonya Yolculuğu: Komşum Totoro

Çocuklarla Film Okumaları Serisi 2 Kedisi Siyah’ı evde bırakan Güneş annesi, babası ve Seçil’le araca bindi. Gözlerinden yaşlar ip gibi akıyordu. İsteseydi kendisini tutabilirdi. Ailesi ve Seçil teyze ne kadar…

Güneş Miyazaki ve Kiki’nin diyarında

Çocuklarla Film Okumaları Serisi 1   Kedi gözlerini açtı, İçeri girdi güneş. Kedi gözlerini kapadı, İçerde kaldı güneş. Akşam oldu sonunda, Bizim kedi uyandı; Bir baktım, karanlıkta İki Güneş parladı…

Çocuk Romanları Analizi

İlişki Köprüsü: İkinci Şans Kitapçısı

    Seçil Büker Gezici sahaf İçten’e         Doğmadan önce neredeydik? Bilmiyoruz, hiçbirimiz anımsamıyoruz. Ancak doğduktan bir süre sonra bellek, çevresindeki bilgileri ve izlenimleri bir bir toplamaya…

Zaman’ın Sessiz Tanığı Gölgenin İçinden Gelen Işık

  Neler Almalıyım Yanıma  Zaman için: yer değiştiren gölge -yeterli- (Edip Cansever)  Farkındalık arayan insan için gölge, zamanın sessiz tanığıdır. Onun varlığı, güneşi zorunlu kılar; çünkü ışık olmadan gölge var…

Dadı Perdeyi Aralar

  Bir, iki, üç, dört, beş… diye içimden saydım.Ormandan gelen rüzgârın uğultusunu duyduğumda zebraya işaret verdim ve zürafa ağacın tepesindeki yaprağı çiğnedi.Fil, zürafa, kaplan, devekuşu ve penguenler…Aklınıza gelebilecek bütün hayvanlar…

Dalga: Deneyimin Dönüştürücü Gücü

  Burcu Dikmen Kristal bir gökyüzü ve yıldızlar Geceleri öyle yakın ki yeryüzüne Bir çocuk ancak bu kadar saydam Ve korkusuzca yaklaşabilir ateşböceklerine (Ahmet Telli) Korkusuzca Dalgalara Yaklaşabilmek Karşımıza çıkan…

Köpekler Bale Yapar!

  İjlal Kestal Erdoğan Anna Kemp’in Köpekler Bale Yapmaz adlı kitabının karakterleri bir köpek,  köpeği çok seven kız çocuğu, baba ve bale öğretmeni. Karakterlere isim verilmemiş kitapta; baba da bale…

Kalıpyargıların Dışındaki Yaşlılar

Seçil Büker Sosyal medyada yer alan örnekleri sitenin içinde toplu olarak bulabileceğiniz bir dosya olsun istedik. Dosyada yer alan örnekler bu toplu yazıda, kitap adlarıyla alfabe sırasına göre yer aldılar.…

Dedenin Kovası Her Zaman Doludur

Resimli Kitaplar Serisi  Seçil Büker   Wilhelm Schmid büyükanne ve büyükbabalarla torunların ilişkisini  “sorunsuz ilişki” olarak tanımlar. O kadar doğru bir saptama ki bu. Gerçekten yaşamım boyunca başka sorunsuz bir…

Oz Büyücüsü’nün Uyandıramadıkları

Dünya üzerindeki her şey kendiliğinden olur. Çünkü insan uyumaktadır (Maurice Nicoll). Başlangıç durumu Sıradan bir yaşam sürdürmekte olan Dorothy, Kansas kırsalında çiftçi  Henry enişte ve Em teyze ile birlikte yaşıyordu.…

Çocuk Romanlarında Yaşlılar

İçeriğimiz Yayına Hazırlanıyor.

EDEYAŞLILIK

Romanda Yaşlılık

Suret Atölyesi Tedrisatından Geçen Yaşlılar

Suret (Cengis T. Asiltürk, 2018) çok katmanlı bir roman; yaşlılığı odağa alarak yazmak belki de romana haksızlık. Ama yaşlılık temelli bir site için yazarken, yaşlı erkekleri temel alarak yola çıkmak…

Küçük Kırık Çizgiler’de Yalnızlık Çölü

Yaşlanmadan ölen Muzaffer Tayyip Uslu için   Dillerde name değil adın Mümtaz Bey. Adın “seçkin” ve “üstün” anlamına gelse de. Mümtaz Bey, Zerrin Saral’ın Küçük Kırık Çizgiler kitabında yarattığı yaşlı…

Çerçevesiz Fotoğrafın Küçülen Yaşlı Kadını 

Zaman adında bir kabadayı kim açtı bıçak yaralarını yüzümdeki ah belalım tabii zaman adında bir kabadayı (1). “Bir fotoğraf, elimizdeki. Bir öbek kadının üç sıra dizilerek çektirdiği bir fotoğraf” (2).…

Şiirde Yaşlılık

Salâh Birsel’in “Yaşlılık Günlüğü”nde Yaşlılık

  Halim Şafak   “Çok şükür sonunda yaşlandım Gençliğimle artık elele” (1). Yazarların Günlükleri Bugünde yaşamamızı kimi zaman hayatta kalmamızı sağlayan unsurların başında geçmiş/imiz gelir. Çünkü yaşanan bir geçmişin öznesi…

Kadın Yazısı

  Uzaklardan geldim, yorgun argın. Kim bilir kaç bin yıl sürdü yolculuğum. Atım sevgiydi bir zamanlar destanlar çeyizim. Bir sazın telinde diyar diyar gezerdi sesim. Nice cenklerden geçmiştim, bir nice…

Dünyanın Yaşlılığı İlhan Berk’in Gençliği

Halim Şafak  “aşkın yaşı kaçtır ilhan berk’in kaç” (1).  2024 başından beri nerdeyse bir yıla yakın zamandır İlhan Berk’in şiirlerini ve yazılarını okuyorum. Bu okumaların sonucunda ona yakın oylumlu yazı…

İnci’ye Uçuş Uçuş Bir Mektup: Belki Hep Vardın!

Seçil Büker   Seni uğurlarken birileri ne zaman tanıştığımızı sordu. Düşündüm kaldım.  Anımsayamadım İnci. Eve geldim, telefonu açtığımda bir mesaj gördüm. “Yeni tanıştık belki de, ama kim bilir belki hep…

Hakan Savaş’ın Eksik Fotoğrafı

  Hakan Savaş’ın Eksik Fotoğrafı   Seçil Büker   Yokluğunda kar biriktiren yazla birlikte İmgesiyim ölümün (Edip Cansever). “Olmadı film yarım kaldı… Ama Ahmet Uluçay’dan bize kalan ne yalnızca tamamlanmayı…

yaşlanma

Dinleme herkese, sahip olduklarını geri verir. Bugün çok şey duyuyoruz, ancak başkalarını dinleme, onların dillerine ve acılarına kulak verme yeteneğini giderek daha çok yitiriyoruz (1). Byung-Chul Han Bir zamanlar şairler…

Melisa Gürpınar’ın yaza kavuşamayan sandalları ve kayıkları  

Sandal sefasının halka indiği yıllarda emekli “ihtiyar delikanlılar” Kurbağalıdere’de sandallarını sonbaharda kıyıya çekerlerdi. O ne deniz tutkusuydu. Melisa Gürpınar denizin erkeklere özgürlük tutkusu verdiğini, fırtınaların ise onların dostu olduğunu, erkeklerin…

YAŞLILIĞA DAİR

Yaşlılık Deneyimleri ve Farkındalık

Otobüsün Camından Dışarı Bakmak

Otobüsün Camından Dışarı Bakmak

Bir bayram sabahından yazıyorum bu satırları. Televizyondaki her kanalda bayram reklamları karşıma çıkıyor. Yaşlı kadınların/erkeklerin bizlere nasıl tanıtıldığını düşünüyorum, neden sadece bugün onları daha fazla gördüğümüzü, bu reklamların bize ne…
Meğer Ben Yaşlıymışım da Haberim Yokmuş

Meğer Ben Yaşlıymışım da Haberim Yokmuş

Birinci Perde: Son Olduğunu Bilmiyordum! Tırnak İçinde Hizmetçiler (Jean Genet) Ankara Sanat Tiyatrosu. Aylardan Mart. Tiyatroya, dahası Kızılay’a, aylarca gidemeyeceğimi bilmeden yürüyorum. Başka oyunları, filmleri ve kitapları düşünerek… Nezaket Erden…

Sadi Konualp ile Kamil Mingü’ye Mektuplar

Yaşlanmadan gidenlere selam olsun!

Sevgili Sadi ve Sevgili Kamil Kamil (2022) sıcak bir yaz günü ben uzaklardayken vefat ettiğinde Sadi’nin (2003) küllenmiş acısı yeniden büyüdü. Mavi griye dönüştü. Okumaya, yazmaya başladım. Başka bir alana…

Yaşlılık Kütüphanesi

Dijital eşitsizlikler yaşlıları nasıl etkiliyor?

Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojilerine (BİT) erişim ve bu teknolojileri kullanım artık lüks değil, zorunluluk. Ancak bunlara erişim ve kullanılmasında hala bireyler ve gruplar arasında önemli farklılıklar var. Bu durum…

Pandemi & Yaşlanma: Karantina, Kapatılma, Kriz

Kovid-19 pandesiminden en fazla etkilenenler arasında 65 yaş ve üstü grup da yer aldı. Karantinalar, kısıtlamalar yaşlıları hem yalnızlaştırdı hem de ötekileştirdi. Bu noktada, yaşlıların pandemi dönemindeki deneyimlerini okumak için…

Aksaray’dan Bir Perihan

Suat Derviş’in Aksaray’dan Bir Perihan adlı romanı bir yaşlılık anlatısı. Gülter’in yalnızlığının öyküsü. Atilla İlhan’ın İhtiyarlar baladı adlı şiirindeki “geçmiş günlerden bir destek aranırlar” dizesine uygun olarak halayık olarak çalıştığı…
Menü